Het gaat de laatste weken vooral over de Straat van Hormuz, een smalle verbinding tussen de Perzische Golf en de Golf van Oman. De zeestraat is een echte flessenhals, slechts 33 km breed en voor de scheepvaart 2 tot 3 km breed per vaarrichting. Normaliter varen hier dagelijks tientallen olietankers vanuit Saudi-Arabië, Irak, Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten. Normaliter, maar nu even niet. Trump heeft, samen met Netanyahu, Iran aangevallen. Naast het bestoken van de buurlanden met raketten heeft Iran een veel effectiever wapen ingezet en dat is het afsluiten van de Straat van Hormuz. Dat heeft Iran niet gedaan met één simpel hek, maar het of dreigt met militaire middelen. Het belangrijkste middel daarmee zijn zeemijnen. Die leggen ze drijvend op het water of op de zeebodem. Die grote olietankers en ook ander schepen nemen het zekere voor het onzekere en varen niet door deze zeestraat. Daar had Trump geen rekening mee gehouden en dreigde deze week een hele beschaving om zeep te helpen als Iran de Straat van Hormuz niet zou heropenen voor de tankers. Toen kwam er op het allerlaatste moment een staakt-het-vuren en konden er mondjesmaat weer wat schepen de zeestraat weer in- en uitvaren. Met dank aan Pakistan die de partijen tot elkaar heeft gebracht. Maar ondertussen is de Straat weer ‘dicht’ want Israël blijft Libanon bestoken met raketten om Hezbollah te verdrijven en dat vindt Iran weer een schending van de afspraken. Sowieso zijn die afspraken wankel, maar sinds vandaag zitten vertegenwoordigers van de Verenigde Staten en Iran rechtstreeks bij elkaar om te onderhandelen om een einde aan de oorlog te maken. Die onderhandelingen vinden plaats in de hoofdstad Islamabad van Pakistan. De hele wereld kijkt mee en hoopt natuurlijk op een einde aan de strijd. Vrienden zullen de VS en Iran nooit worden.
Je zou zeggen, ach een straat meer of minder open is toch niet zo heel erg, maar in dit geval is de Straat de enige in-/uitgang van de Perzische Golf, ook wel de Arabische Golf genoemd. Kan een tanker de Golf niet uit, dan kan er geen olie vervoerd worden. Wereldwijd gaat 20% van de olie door deze zeestraat en nu dus niet. Dat hebben we de afgelopen weken direct gemerkt aan de benzinepomp. In december betaalde ik € 1,79 voor een liter Euro95, deze week staat de teller op € 2,26. Dank je, meneer Trump en meneer Netanyahu! Ja, het regime in Teheran is moorddadig en uit op vernietiging van ‘het westen’, maar Iran is nu toch met die vijand in gesprek.
Je zou door dit gebeuren bijna vergeten dat meneer Poetin nog steeds in gevecht is met Oekraïne, alhoewel er nu een wapenstilstand is van één weekend vanwege het Orthodoxe Pasen. Raar fenomeen, vanwege een religieus feest leggen de partijen de wapens twee dagen neer en daarna schieten ze elkaar gewoon weer overhoop. Godsamme! Naast de claim op Groenland, de invasie in Venezuela, de oorlog in Iran heeft Trump zijn pijlen nu ook weer gericht op Cuba. Wat is er in godsnaam met die oude man aan de hand? Hij wil graag de Nobelprijs voor de Vrede krijgen, maar ze kunnen hem beter de Nobelprijs voor Oorlog geven. Zou Trump het verschil weten of merken? Ik denk van niet. Misschien kan Willem Alexander of Maxima hem dat volgende week eens uitleggen als ze bij hem gaan logeren op het Witte Huis. De boodschap: ‘Donald stop eens met dat apengedrag’.
Over apengedrag en oorlog gesproken. In Oeganda gaan wilde chimpansees met elkaar op de vuist en is het oorlog tussen twee rivaliserende clans. Vreemd, want de vechtende partijen waren vroeger bevriend en was er geen vuiltje aan de lucht was. Onderzoekers volgen deze chimpansees, een groep van 200, in nationaal park Kibale al zo’n 30 jaar. Ze vormden een hechte gemeenschap, droegen zorg voor elkaar en voerden samen taken uit zoals het verdedigen van het territorium. Vanaf 2015 begint het te keren en in 2018 waren er twee aparte gemeenschappen ontstaan, die elkaar regelmatig aanvielen. Deze aanvallen waren wreed en gemeen. Baby-chimpansees werden uit de armen van hun moeders gerukt en doodgeslagen. In totaal werden zeker 28 chimpansees gedood. De onderzoekers maken zelfs een vergelijking met een burgeroorlog bij de mens. De theorie over deze ommekeer was dat de groep (200) te groot was geworden. Normaliter leven chimpansees in groepen van ongeveer 50 dieren. De onderzoekers zeggen dat het aantoont dat verschillen in cultuur, ras, godsdienst of politieke denkpatronen niet per se de hoofdoorzaak van een conflict zijn. Misschien moeten de onderzoekers de resultaten van het onderzoek eens doorsturen aan Trump. Hij heeft heel veel apen in Iran omgebracht, maar dat was niet vanwege cultuur, ras, godsdienst en politiek, maar vanwege olie. Foutje Donald, bedankt!
In Delft hebben we ook een Straat van Ormoes. Hopelijk blijft het daar rustig en hoeven passanten geen tol te betalen.